West-Vlaanderen biedt kansen: meer dan 55.000 tewerkstellings- en participatieplaatsen voor kansengroepen in 2016

Uit de meest recente studie van de POM West-Vlaanderen blijkt dat onze provincie het ook in 2016 goed deed op vlak van inclusieve tewerkstelling. Dat jaar bood West-Vlaanderen 55.328 tewerkstellings- en participatieplaatsen voor kansengroepen, een toename met 2,2% in vergelijking met 2014. Dit resulteerde in een arbeidsmarktparticipatiegraad van 73,8% en een werkzaamheidsgraad van 72%.

Als economische ontwikkelingsmaatschappij zet de POM West-Vlaanderen in op het versterken van duurzaam ondernemerschap in onze provincie. Inclusieve tewerkstelling is hier onlosmakelijk mee verbonden. Om de vinger aan de pols te houden, inventariseerde de POM ook dit jaar het aantal tewerkstellings- en participatieplaatsen voor kansengroepen. Kansengroepen zijn werkzoekenden die het extra moeilijk hebben om een job op de arbeidsmarkt te vinden. Net als vorig jaar werd hierbij het model van de participatieladder gebruikt om de situatie overzichtelijk in kaart te brengen. Aan de hand van zes treden – gaande van betaald werk tot sociale contacten beperkt tot de huiselijke kring – geeft deze de participatie weer van 18 tot 64 jarigen op de arbeidsmarkt en/of in de samenleving.

Enkele opvallende cijfers en bevindingen: 

  • In 2016 telde West-Vlaanderen 31.745 niet-werkende werkzoekenden (nwwz). Dat zijn er 6% minder dan in 2015. Dit komt overeen met een gemiddelde werkloosheidsgraad van 6,2% (in Vlaanderen is dat 7,7%).
  • Iets meer dan de helft (50,2% of 15.928 mensen) van alle nwwz zijn laaggeschoold (d.i. geen diploma secondair onderwijs).
  • In 2016 werden in totaal 55.328 personen uit de kansengroepen dankzij één of andere tewerkstellings- en of participatiemaatregel geactiveerd in West-Vlaanderen (zie figuur 1). Dat zijn er 1.215 meer dan in 2014 (stijging van 2,2%). Ondanks dus de vele Vlaamse beleidswijzigingen die de huidige tewerkstellings- en activeringsmaatregelen onder druk zetten, stellen we hier toch een groeiende trend vast.

Met deze 55.328 plaatsen staat West-Vlaanderen in voor 19,8% van de Vlaamse tewerkstelling en participatie van personen uit de kansengroepen; en 13,4% van alle bezoldigde arbeidsplaatsen in West-Vlaanderen (in Vlaanderen is dit 12,5%).

  • Van deze 55.328 plaatsen oefenen 42.786 personen een betaalde job uit met een persoonsgebonden ondersteuning. Dit is ongeveer 1 op 10 van alle loontrekkenden in West-Vlaanderen. 

Figuur 1: Tewerkstelling en participatie van personen uit de kansengroepen in West-Vlaanderen, 2016 



Bron: diverse, verwerking: POM West-Vlaanderen  

Samen sterk

Bovenstaande cijfers tonen aan dat West-Vlaanderen nog altijd een prominente rol inneemt inzake de activering van personen uit de kansengroepen. In onze provincie is er een ruim netwerk van organisaties die zich actief inzetten voor de tewerkstelling en participatie van kansengroepen: 4Werk vzw (federatie van de West-Vlaamse maatwerkbedrijven), Starterslabo, vzw STAM (federatie van de West-Vlaamse arbeidszorginitiatieven), en andere kennis- en begeleidingsinstanties. Deze organisaties worden hierin ondersteund door de Provincie en de POM West-Vlaanderen via tal van samenwerkingsovereenkomsten. Zo wordt er o.m. intens ingezet op een traject van duurzame samenwerking tussen maatwerkbedrijven en autonome arbeidszorgwerkvloeren. Tegen de zomer van 2018 moet dit resulteren in een krachtenbundeling ten voordele van de arbeidszorgmedewerkers en de kleinere arbeidszorginitiatieven in West-Vlaanderen.  

In West-Vlaanderen wordt eveneens veel aandacht besteed aan enclavewerk. Dit houdt in dat een ploeg werknemers met een arbeidsbeperking onder permanente begeleiding van een maatwerkbedrijf meedraait op de werkvloer van een regulier bedrijf. Op dit moment bieden 9 van de 28 West-Vlaamse maatwerkbedrijven enclavewerk aan. In 2016 vond zo 22% van hun gepresteerde uren (goed voor 720 VTE) plaats op de werkvloer van de klant. 4Werk vzw streeft naar een 20% enclavetewerkstelling tegen 2019.

Toekomstvisie: naar werkbare jobs voor iedereen 

De Vlaamse overheid heeft de ambitie om tegen 2020 een werkzaamheidsgraad van 76% te halen. De werkzaamheidsgraad in West-Vlaanderen (72%) is hoger dan deze in Vlaanderen maar 4 jaar voor einddatum nog steeds 4%-punt lager dan de doelstelling die wordt nagestreefd door Vlaanderen.

Opmerkelijk is dat in 2016 in West-Vlaanderen 31.745 werklozen op zoek waren naar een job, terwijl er aan de ‘actieve’ zijde van de arbeidsmarkt een uitval is van 39.996 loontrekkenden (werkenden en werklozen) die al één jaar of langer arbeidsongeschikt zijn.  

Dit toont aan dat afstand tot de arbeidsmarkt niet enkel persoonsgebonden is, maar vaak ook te wijten is aan een gebrek aan afstemming tussen mens en werkomgeving. Maatwerkbedrijven zijn al decennialang het schoolvoorbeeld van hoe de job aanpassen aan de mens zowel voor de werkgever als voor de werknemer een positieve en succesvolle ervaring kan zijn.  

  • Door middel van het Europese EFRO Vlaanderen-project ‘Toegepaste Technologische Innovatie’ (TTI) worden proeftuinen opgezet rond productie ondersteunende innovaties met als doelstelling het complexere werk in kortere series toegankelijk te maken en te houden voor de doelgroepmedewerkers. In de loop van 2018 zullen alle gerealiseerde technologische innovaties uitgebreid in beeld komen tijdens gerichte bedrijfsbezoeken.  
  • In 2018 zet 4Werk vzw i.s.m. de kennisinstellingen verder in op het capteren en uitdragen van zijn unieke expertise naar het bedrijfsleven op het vlak van ‘moeilijk werk makkelijk maken’ en ‘het versterken van mensen’.

De nieuwste editie ‘Tewerkstellings- en participatieplaatsen voor personen uit de kansengroepen in West-Vlaanderen, editie 2017’ vindt u met alle bijhorende documenten zoals infographic, annex beleid… op  www.pomwvl.be/inventaris-sociale-economie

Meer informatie:

Ilse Van Houtteghem                                                              

Coördinator sociale economie                                                  

POM West-Vlaanderen                             

T +32 50 140 176 - M +32 495 54 39 44                                    

E ilse.vanhoutteghem@pomwvl.be